پایبندی توأمان به گفت و گو و مقاومت

گفتگو با استاد سید هادی خسرو شاهی

پرسش: با توجه به سيره سياسى امام موسى صدر مى‏توان «اصل گفت و گو» را رديابى كرد. جمع «گفت و گو و مقاومت» را در نگاه امام موسى صدر چگونه ارزيابى مى‏كنيد؟
پاسخ: «گفتگو» با همگان ـ اعم از خودى و غيرخودى! و حتى دشمن ـ يك اصل اساسى و حيات بخش در پيشرفت همه حركت‏هاى اصلاحى، در طول همه قرون و اعصار بوده است. در تاريخ اسلام، گفتگوهاى ائمه، با ديگران ـ حتى ملحدان و منكران خدا و مذهب ـ نشان دهنده اصالت و اهميت و ويژگى اين اصل ـ گفتگو ـ است. مصلحان اجتماعى در دو قرن اخير ـ از سيد جمال‏الدين حسينى اسدآبادى ـ تا شهيد حسن‏البنا و تا امام موسى صدر و شهيد مرتضى مطهرى و شهيد محمد حسين بهشتى و... همواره در پيشبرد اهداف انسانى خود، از «گفتگو» بهره مى‏بردند و البته علاوه بر «دوست» گفتگو با «دشمن» نيز، براى شناخت ماهيت آن، يك ضرورت است و چون بدون شناخت، نمى‏توان از توطئه‏هاى دشمن آگاه شد و بدون گفتگو هم، اين شناخت بدست نمى‏آيد.
... در شرايط ويژه لبنان «گفتگو» بمثابه عامل اصلى پيدايش حركت مقاومت و سازماندهى آن، هم تاكتيك بود هم استراتژى... و ديديم كه در نتيجه آن، شيعيان ـ و سپس كل مسلمانان و مردم لبنان ـ به چه مرحله‏اى از موفقيت در رهايى از آثار استعمار سياسى و فرهنگى و ايجاد «مقاومت» رسيدند. بطور كلى، «مقاومت» بدون «گفتگو» و ايجاد زمينه تفاهم، آغاز و فرجام نيكى نمى‏تواند داشته باشد و نمى‏توان آن دو را از هم جدا دانست.